Nabieram przekonania, że wiecowość była źródłem samorządu u Słowian. Wynika to z moich badań w tym temacie za ostatni miesiąc.
Jak wcześniej pisałem, by przezwyciężyć nasze problemy, Polacy powinni organizować się w np. klubach patriotycznych. Kiedyś to były tzw. wiece, a później np. bractwa kurkowe, strzeleckie i towarzystwa gimnastyczne - Sokoły.
Praca społeczna jest niezbędna, a jest to praca na pokolenia - im szybciej to zaczniemy robić, tym szybciej uzyskamy podmiotowość, tj. realny wpływ na naszą państwowość.
Słowo "wieś" pochodzi od słowa "żuaw".
wieś, wioska (zamiast wieska, boć to ie nie pierwotne, lecz »ruchome«, co przegłosowi nie ulega); wiejski (z *wieśski), wieśny, wieśniak, wieśniaczka (w 17. wieku wiocha i wiochna); w biblji wieśnice (‘wsi’), może z czeskiego (wesnice).
Prasłowo;
cerk. wĭś, czes. wes; ginie na Bałkanie i Rusi zupełnie; łac. vīcus (vicinus, ‘sąsiad’; stąd wicynalny), i o ‘części miasta’; goc. weihs, ‘wieś’, niem. Weichbild, ‘miejska przestrzeń’ (z niem. Weich, Wick, pożyczyli Załabianie swoje waik, ‘miasto’); grec. oikos; ind. wiś-, ‘ród, wieś, dom’, wiśpati-, ‘gospodarz’; lit. wieszpats, ‘pan’, wieszpati, ‘pani’ (prus. waispati), wieszkelis, ‘gościniec’, wiesznia, ‘gościa’, wieszeti, ‘odwiedzać’, waiszinti, ‘ugaszczać’; awest. waesa-, ‘sługa’, waesman-, ‘mieszkanie’, ind. wiśati, ‘wchodzi’.
wieś - wspak seiw - brzmi jak angielskie save = chronić, ratować, zbawiać, zachować, a więc miejsce bezpieczne, schronienie
sprawdzam "żuławę" dla seiw:
seiw - zeiw - zeiw - zeuv- zuav = zuavdało się, pasuje: "zuaw" z zanikniętym "ł"
tak samo: "zuaw" z zanikniętym "ł"
- łac. vīcus ---
- z niem. Weich, Wick
z zamianą na alfabet cyrylicki i wspak łacinką:
zuł =>cuł => cub ===> buc => vic = vis= wis
Wychodzi mi na to, że prasłowo cerk. "wĭś" pochodzi od "żuł". I tu kluczowa sprawa - przy zamianie łacinki z cyrylicą, "s" można odczytać jako "c":
wis = wic
angielski: rally; veche
czeski: věče
francuski: vetche
hiszpański: veche
niemiecki: Wetsche
rosyjski: вече
ukraiński: віче
białoruski - веча
słowackie - veča
W samej Polsce jest ok. 5000 miejscowości, których nazwa w swym sufiksie (końcówce) odnosi się do słowa "wiec" lub "wieś" lub ma postać np. -iec - wiele z tych miejscowości już na pierwszy rzut oka ma rytm podobny do słowa "żuława" np. Dębowiec, Wałownica, Bukowiec, Linowiec i inne, zachodzi więc pytanie, czy te sufiksy jw. nie oznaczają wsi, gdzie odbywały się wiece. W Polsce po-piastowskiej wiece zarezerwowane były dla możnych, są jednak przesłanki, by sądzić, że nie-szlachta też miała swoje wiece, na których rozstrzygano lokalne sprawy.
Tzw. "święto Kupały" to prawdopodobnie fałszywie narzucony (tj. metodami opisanymi na blogu) Słowianom obyczaj, mający właśnie zastąpić - i zasłonić - wiecowość. Później noc sobótkowa stała się podstawą do rugowania zwyczajów słowiańskich jako wszetecznych, czyli: wymyśleć problem, a potem zwalczyć problem...
Mam do napisania parę rzeczy, więc ten temat wieców też jest w kolejce.
Brukner:
Wiec, wyraz starożytny polsko-słowiański, oznaczający naradę, zebranie się starszyzny w celu obradowania lub sądzenia.
Pochodzenie tego wyrazu Naruszewicz usiłuje wywieść od tego, że większe sądowe zgromadzenie zasiadało w wieniec, in corona. Wiec byłby zatem skróceniem wyrazu wieniec, znaczącego koło obradujących, ale tak nie jest. Wiec ma związek z wyrazem powiat, ob-wiet. Pierwiastek wie znaczy mówić. W żywocie św. Ottona czytamy, że u Pomorzan w Szczecinie (r. 1124) z liczby czterech kątyn czyli świątyń pogańskich w trzech były pourządzane dokoła siedzenia i stoły, gdzie Szczecinianie odbywali swoje narady, na których uchwalano wojny, obierano wojewodów, stanowiono podatki i odbywano sądy. I późniejsze sejmiki polskie odbywały się także w kościołach.
W tymże żywocie św. Ottona znajdujemy, że nasz Władysław Herman nie chciał się powtórnie żenić bez zezwolenia panów i odbył z nimi wiec. Wiemy także z kronik, iż wdowa po Bolesławie Krzywoustym na wiecu walnym (colloquium generale)iw Korczynie żądała pozwolenia od Polaków, aby córkę mogła dać do klasztoru. W roku 1180 odbył się wielki wiec w Łęczycy, na którym był Kazimierz Sprawiedliwy, inni książęta, biskupi i przedniejsi panowie. Bielski powiada, że „Litwa wpadła do Polski, gdy Leszek w Krakowie wiece sądził; porwał się tedy zaraz ze szlachtą wszystką, która na ten czas była na wiecach”. Bartoszewicz, pisząc obszernie o wiecach w Polsce i na Rusi, mówi, że w gminowładnej Słowiańszczyźnie wiec był pierwowzorem późniejszego sejmu.
Na wiece schodziły się gminy i opola, aby radzić i sądzić. Starszyzna zbierała się w opolu, powiecie, ziemi na wiec i radziła, sądziła, stanowiła o wszystkiem. W zachodniej Słowiańszczyźnie, u Lutyków, na wiecach stanowi nie większość, ale jednomyślność, jak później w Polsce liberum veto. Ta była tylko wielka różnica, że u Lutyków, kto uporem radę zrywał, tego zaraz bito, dom jego obalano i palono, a u Polaków dopiero po śmierci Sicińskiego trup jego stał się przedmiotem naigrawania. W źródłach dziejowych polskich, to jest kronikach, przywilejach i dyplomach, znajdują się wzmianki niezmiernej liczby wieców większych i mniejszych, nazywanych po łacinie: colloquia, colloquium generale, parlamentum, placitum generale. Stryjkowski, który mówiąc o sejmikach, wyraża się „sejmiki albo wiece”, powiada o dawnych Połoczanach, że poczęli sobie po staremu wiecami się sądzić, a pana nad sobą nie mieli”. Władysław Łokietek na walnych wiecach pod Sulejowem dokonywa unii Wielkopolski z księstwem Krakowskiem. Z wieców powstały w Polsce sejmy, które już tem się różniły, że nie były zwoływane dla jednej ziemi lub prowincyi, ale były reprezentacją całej Korony, tak samo zaś jak wiece o wszystkiem radziły, stanowiły i sądziły. Nie przestały jednak wiece istnieć i w formie dawniejszej, jako władza sądownicza, a że odbywały się w pewnych terminach, stąd je nazwano „rokami”, termin bowiem po polsku rokiem zwano.
Skrzetuski w „Prawie polskiem” określa: „Wieca czyli roki walne, colloquia generalia, był to najwyższy sąd, na którym król sprawy ostatecznie rozsądzał. Od sądu ziemskiego i grodzkiego wolno było apelować na wieca w każdej ziemi i stale obranych miejscach corocznie odbywane”. Jagiellonowie porządkują prawa o wiecach, które już teraz nazywają się sądami wieców generalnych czyli judicia colloquiorum generalium. Przewodniczyli na nich kasztelanowie i wojewodowie w imieniu króla. W razie zaś gdyby sejmem albo inną potrzebą Rzplitej zatrudnieni, nie mogli przybyć, to byli mocni wysadzić na swe miejsce szlachcica osiadłego i w prawie biegłego. Rozstrzygały się przed nimi sprawy o dziedzictwo, sprzedaż dóbr i t. d. Najważniejsze akta tych spraw, zwane „księgami osobliwemi”, przechowywane były pod trzema kluczami: sędziego ziemskiego, podsędka i pisarza ziemskiego, którzy musieli być obecni na wiecach. Sądy małe ziemskie odbywały się po powiatach co miesiąc. Sądy większe czyli wiecowe, podług uchwały z r. 1496, odbywały się w każdej ziemi 3 razy do roku. Wiece zaś generalne czyli sądy najwyższe, zwykle pod prezydencją króla, przynajmniej raz do roku. Król zapraszał na nie wojewodów, kasztelanów i starostów, biskupów i całe ziemstwa, stanowiąc po dawnemu kary na nieprzybywających. Na wiecach tych obradowało i sądziło się po kilka województw. Były to sądy apelacyjne od sądów ziemskich i grodzkich. Wyroki tych wieców generalnych obowiązani byli wykonywać starostowie. Sejm r. 1565, po raz ostatni urządzając dawne roki i wieca, postanowił, że sądy ziemskie po ziemiach mają zasiadać trzy razy do roku, a wiece wojewódzkie czyli wielkie roki raz na rok. W razie niemożności przybycia wojewody na wiece „odprawował takowe kasztelan z innymi dygnitarzami i urzędniki”. Termina wieców wojewódzkich czyli roki oznaczone były stale, zwykle podczas jesieni. Kromer oglądał ostatnie sądy wiecowe w Polsce i pisał o nich w ósmym dziesiątku XVI wieku. Co dziwniejsza, że na Śląsku, oderwanym dawno od Polski, starożytny polski obyczaj wieców trwał wówczas w całej sile. Istniejąca tam jeszcze szlachta polska pod obcem panowaniem trzymała się wiernie narodowego obyczaju. Od wyroku tego, wydanego przez sąd ziemski w jednym powiecie, apelowano do wiecu, zebranego z dwóch lub trzech ziem sąsiednich na Śląsku. Gdy wiece sądowe przeżyły się już w Polsce i nie odpowiadały nowym potrzebom organizmu społecznego, jak człowiek, który strawiwszy długi wiek na usługach kraju, umiera ze starości, wtedy król Stefan Batory z narodem powołał do życia trybunały Rzplitej. Ślady dawnych wieców zacierały się. Do ostatnich tylko czasów Rzplitej sędzia prymasowski dla spraw chłopskich księstwa Łowickiego zwał się „wiecowym”. Sądy miejskie łowickie zwano również „wiecowymi”. Mikołaj Rej w „Zwierzyńcu”, przyganiając wydatkom, jakie pociągało za sobą wiecowanie, mówi:
Włóczący się po wiecach, biegając za dworem,
Musi wszystko wysypać, by więc miał i worem.
(Ob. Koło rycerskie).
https://pl.wiktionary.org/wiki/wiec
https://pl.wikisource.org/wiki/S%C5%82ownik_etymologiczny_j%C4%99zyka_polskiego/wie%C5%9B
https://pl.wikisource.org/wiki/Encyklopedia_staropolska/Wiec
---------------
Notatki z fb
Abstrahując od gustów muzycznych... czy to aby nie są "halucynacje" Ai?
Poziom dziennikarstwa jest obniżony, na studiach gdzieś ok. 1997 roku z ciekawości kupiłem sobie "Politykę" i mimo, że nie zgadzałem się z linią tego pisma, dostrzegałem pewne drobne manipulacje w tekście, to dobrze się to czytało. To było rzetelnie zrobione, inne gazety "polityczne" nie miały takiego poziomu... były takie... "młodzieżowe"... potem ludzie chyba wzorowali się na tych gazetach - jak nowytydzień.
Dzisiaj literówki to nowa "normalność", króluje lans, doraźność, ściemnianie, a rachunek ekonomiczny dobija wszystko... oczywiście są tacy, co się starają, ale główny nurt rozlewa się szeroko.
I to dzieje się też w instytucjach kultury, teatrach, filmie ... to może być też pokłosie obsadzania stanowisk "swoimi" ludźmi, którzy robią to celowo, nie dość się znają, ale mogą zajmować "cudze" miejsce, byle polskiej kultury tam nie wpuszczać... i faktycznie - odeszliśmy od rzetelnej roboty na rzecz - "muszę zarobić na życie i jeszcze zdążyć przed innymi".
Nagminne nazywanie tej gazety "Rzepą", a nie "Rzeczpospolitą", to jak nazywanie Polski kalarepą.
.jpg)
